Własny biznes

To najprostszy sposób prowadzenia własnego interesu. Nie trzeba płacić za rejestrację, dość łatwo prowadzi się księgowość takiego przedsięwzięcia, a ty zatrzymujesz wszystkie zyski. Musisz jednak pamiętać, że jesteś odpowiedzialny za wszelkie długi powstałe w czasie prowadzenia takiej firmy i w razie niepowodzenia w grę wchodzi nawet utrata prywatnego mienia. Dlatego jest to dość ryzykowna opcja dla biznesów wymagających dużych inwestycji.

Co rok musisz przesłać od Inland Revenue formularz do samorozliczenia podatkowego (self assesment form), poza tym musisz prowadzić dokładny i aktualny spis wszystkich transakcji i operacji biznesowych.

Musisz płacić podatek dochodowy (Income Tax) i składki na ubezpieczenie społeczne (National Insurance Contributions) od wszystkich zysków przedsiębiorstwa. Straty mogą być wyrównane przy płaceniu podatku od innych dochodów.

W kwietniu po rozpoczęciu działania Twojego interesu Inland Revenue przyśle Ci do wypełnienia formularz rozliczenia podatkowego (Self Assesment tax return). Wartości tam wpisane zostaną także użyte przy obliczaniu wysokości należnych od Twojego zysku (czyli dochodu) składek na ubezpieczenie społeczne (NIC class 4).

Jako osoba samozatrudniona musisz także płacić podstawowe składki na ubezpieczenie (NIC Class 2). Aktualnie (rok podatkowy 2007/2008) wynoszą one 2,20 funta na tydzień. Jeżeli już płacisz składki w innej pracy być może będziesz mógł odłożyć płacenie składek NIC 2 do końca następnego roku podatkowego. Powstała specjalna infolinia do obsługi składek NIC 2 - 0845 915 4655

Stawki ubezpieczenia społecznego:
www.bytestart.co.uk/content/taxlegal/9_15/national-insurance-2007-8.shtml

Stawki podatku dochodowego:
www.bytestart.co.uk/content/taxlegal/9_15/income-tax-rates-2007-8.shtml

Ten sposób pozwala założyć i prowadzić działalność dwóm lub więcej osobom na zasadach podobnych i równie prostych jak w przypadku samozatrudnienia. Taka forma prowadzenia biznesu nie ma odrębnego statusu prawnego. Jest to nic innego jak sposób połączenia osób samozatrudnionych w prostą biznesową strukturę.

Dochód każdego z partnerów będzie rozliczany razem z istniejącymi osobistymi przychodami, więc prowadzenie księgowości tak działającej firmy jest bardzo proste. Partnerzy są współodpowiedzialni za ewentualne długi powstałe w czasie prowadzenia działalności.

Zakładając przedsiębiorstwo tego typu nie musisz informować Companies House. Każdy z partnerów musi za to poinformować Inland Revenue o przejściu na samozatrudnienie.

Zarówno spółka, jak i każda z uczestniczących w niej osób osobiście musi przesłać formularz rozliczeniowy. Będziecie musieli płacić podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu swojego udziału w zyskach przedsiębiorstwa.

Warto pamiętać, że w przypadku wyjścia jednego z partnerów ze spółki (śmierć, rezygnacja lub bankructwo) musi ona być niezwłocznie rozwiązana, gdyż nie posiada osobowości prawnej. Nie trzeba zamykać biznesu, wystarczy że pozostali partnerzy zawiążą nową spółkę.

Ta forma jest bardzo popularna wśród osób prowadzących niewielkie biznesy. Firma musi być zarejestrowana w Companies House (instytucji odpowiedzialnej za prowadzenie rejestru firm działających w Wielkiej Brytanii) zanim rozpocznie działalność.

Termin "limited" oznacza, że finanse firmy są traktowane oddzielnie od osobistych środków wspólników. Udziałowcy nie są odpowiedzialni za długi firmy, choć czasem zdarzyć się może, że osoby ją prowadzące będą musiały poręczyć pożyczkę lub kredyt udzielany przedsiębiorstwu.

Zanim zaczniecie działalność będziecie potrzebowali następujących dokumentów:

• Memorandum of Association - powinien zawierać nazwę firmy, lokalizację, typ i cel działalności, wartość i rozłożenie udziałów oraz typ odpowiedzialności,
  
  
• Articles of Association - wyszczególnia uprawnienia dyrektora, oraz prawa i obowiązki udziałowców oraz sposób zarządzania przedsiębiorstwem. Powinien go podpisać każdy ze wspólników.
  
  
• Formularz numer 10 - www.companieshouse.gov.uk/forms/generalForms/10.pdf - dane osoby zarządzającej i sekretarza firmy oraz adres jej siedziby.
  
  
• Formularz numer 12 - www.companieshouse.gov.uk/forms/generalForms/12.pdf - deklaracja zgodności z Ustawą o Firmach (Companies Act) z 1985 roku. Po przedłożeniu Memorandum i Articles of Association ten dokument musi być podpisany w obecności notariusza, radcy prawnego, sędziego pokoju lub prawnika uprawnionego do odbierania zaprzysiężonych zeznań (Commisioner for Oaths).

Kontakt do Companies House:
www.companieshouse.gov.uk/contact/contactUs.shtml

Ten typ prowadzenia interesu jest dość podobny do "partnership", ale wspólników dotyka mniejsza odpowiedzialność za straty i długi powstałe w wyniku działalności. Tak zarejestrowana spółka jako autonomiczny byt prawny jest odpowiedzialna za swoje zadłużenie. W skład LLP mogą wchodzić zarówno osoby indywidualne jak i przedsiębiorstwa (minimum dwóch członków). Dzielą oni ryzyko, koszta, odpowiedzialność i zyski przedsięwzięcia, przy czym odpowiedzialność tylko do wysokości zainwestowanej sumy lub osobistych gwarancji udzielonych w celu zgromadzenia kapitału.

W trakcie formowania LLP należy określić prawa i obowiązki poszczególnych członków w "dokumencie partnerstwa" (Deed of Partnership - przykład www.helplinelaw.com/docs/draft&deeds/pdeed.shtml). Jest to dokument posiadający moc prawną, podpisany przez wszystkich wspólników. Powinien zawierać nazwiska (nazwy) i adresy członków, wysokość wniesionego kapitału, opis zadań i odpowiedzialności w prowadzeniu interesu oraz metody postępowania na wypadek rezygnacji każdego ze wspólników.

Aby zarejestrować spółkę z.o.o. trzeba się skontaktować z Companies House i wypełnić formularz LLP 2 (www.companieshouse.gov.uk/forms/llp/llp2.pdf). Rejestracja kosztuje 20 funtów. Może to za nas zrobić prawnik, księgowy lub powołana w tym celu firma, ale wtedy należy liczyć się z dodatkowymi opłatami.

Zwykle LLP wyznacza jednego lub więcej członków (Designated Members) odpowiedzialnego za utrzymanie kontaktów z Companies House, przygotowanie raportów i działanie w imieniu spółki w przypadku jej rozwiązania.

Opodatkowanie spółki: wszystkie zyski spółki dzielone są pomiędzy jej członków, na nich też spada odpowiedzialność podatkowa. Osoby samozatrudnione rozliczają się same (self assesment) a przedsiębiorstwa muszą zapłacić podatek korporacyjny od przychodów płynących z tytułu uczestnictwa w takiej spółce.

Za informowanie Inland Revenue (urzędu skarbowego) o istnieniu spółki i wypełnianie dorocznych rozliczeń podatkowych. Powinno ono także zawierać "partnership statement" czyli dokument opisujący w jaki sposób zyski spółki zostały podzielone pomiędzy wspólników.

Franczyza to sposób na wykorzystanie w biznesie ustalonej już marki, zamiast budowania pozycji na rynku od nowa. Aby wejść w ten rodzaj współpracy wykupujesz licencję na używanie nazwy, produktów, usług i wsparcia z zakresu zarządzania firmy franszyzodawcy. Taka licencja normalnie pokrywa pewien obszar geograficzny i trwa przez określony czas, po którym można ją odnowić. Za franszyzę możesz zapłacić z góry (płatność wstępna), stałe opłaty, odsetek od obrotu, zakup dóbr od franszyzodawcy lub ustaloną wcześniej kombinację dwóch lub kilku z tych metod.

• oceń, który z typów franszyzy Ci odpowiada,
• dowiedz się jakie licencje są dostępne i stwórz dokładną listę,
• porozmawiaj z innymi licencjobiorcami,
• dowiedz się jak najwięcej o finansowych wynikach przedsiębiorstwa, z którym chcesz współpracować,
• dowiedz się, czy istnieje możliwość dostania kredytu, jeśli potrzebujesz dużych inwestycji na rozpoczęcie działalności,
• sprawdź, czy w Twojej okolicy nie ma konkurencji i dokładnie zbadaj rynek i zapotrzebowanie,
• napisz biznes - plan,
• sprawdź umowę o franszyzę (najlepiej zlecić to specjaliście z zakresu prawa).

• Nie decyduj się na pierwszą napotkaną okazję, nie podejmuj decyzji pochopnie.
• Nie wpłacaj żadnego depozytu ani zaliczki, która przepada w przypadku niedoprowadzenia transakcji do końca.
• Nie zakładaj, że taki biznes "zaskoczy" w Twojej okolicy tylko dlatego, że dobrze prosperuje gdzie indziej.
• Nie polegaj na prognozach dostarczonych przez firmę sprzedającą franszyzę.
• Nie podpisuj żadnej umowy bez porady prawnika.

• Jak długo trwa franczyza i ewentualne warunki jej przedłużenia.
• Teren, oraz to czy otrzymujesz wyłączność na dany obszar.
• Opłaty - zarówno te wstępne jak i późniejsze. Jak rozkładane są koszty prowadzenia biznesu.
• Wspracie - w jakim zakresie możesz liczyć na pomoc franszyzodawcy przy rozpoczynaniu działalności, a w jakim już podczas jej prowadzenia.
• Ograniczenia - co Ci wolno, a czego nie podczas prowadzenia interesu.
• Sposoby zakończenia współpracy (w przypadku choroby czy śmierci), a także możliwości odsprzedania interesu.

Zakładając interes powinieneś przemyśleć możliwości zakończenia działalności lub wycofania się z niej. Dobrze przemyślana "strategia wyjścia" pozwoli ci zmaksymalizować zyski lub uniknąć strat. Niezależnie, czy zakończenie działalności jest zaplanowane wcześniej, czy też zostałeś do niego zmuszony jakimikolwiek czynnikami, decyzje podjęte przy zakładaniu mogą Ci ułatwić lub utrudnić późniejsze zakończenie działalności.

• "Wykrwawienie biznesu" - możesz zakończyć działalność dobrze prosperującego biznesu przez zaprzestanie inwestycji. W ich miejsce wypłacasz sobie wielkie premie, pensje i dywidendy, aż do upadku firmy. Możesz w ten sposób sztucznie powstrzymywać wzrost swojej firmy, jeśli zadowala Cię poziom osiąganego prywatnego dochodu.
  
  
• Likwidacja - każdy przedsiębiorca ma czasem ochotę "zawiesić buty na kołku" i zamknąć firmę. Przy takiej formie rezygnacji z prowadzenia interesu wszystkie zyski oraz pieniądze uzyskane po sprzedaży dóbr należących do przedsiębiorstwa zostają użyte, aby spłacić ewentualne zobowiązania. Reszta zostaje podzielona pomiędzy udziałowców.
  
  
• Sprzedaż zaprzyjaźnionemu biznesmenowi - w ten sposób łatwiej sobie poradzić z wyjściem z interesu jeśli jesteś silnie emocjonalnie związany z tym co udało Ci się zbudować. Warto zorientować się wśród ludzi, z którymi robiłeś interesy lub stałych klientów czy nie ma wśród nich kogoś, kto chciałby przejąć biznes. Możesz też odsprzedać interes komuś z rodziny lub jednemu z pracowników. Często przy takiej formie oddania biznesu kupujący spłaca należność w ratach zamiast od razu wykładać gotówkę.
  
  
• Sprzedaż innemu przedsiębiorstwu - to jedna z najbardziej rozpowszechnionych strategii wyjścia. Przy takiej sprzedaży masz prawo do negocjacji i jest szansa uzyskania naprawdę dobrej ceny, zwłaszcza, że w większych przedsiębiorstwach za przejęcia biznesowe rzadko odpowiadają ich właściciele. Pracownikom łatwiej jest wydawać firmowe pieniądze. Jeśli myślisz o przejęciu jako sposobie na zakończenie prowadzenia biznesu musisz zadbać o to by być atrakcyjnym dla potencjalnego nabywcy - możesz to osiągnąć upodabniając do niego swój produkt lub strukturę prowadzenia firmy czy pozbywając się zadłużenia.
  
  
• Wystawienie firmy na rynek papierów wartościowych - sprzedaż udziałów w Twojej firmie na wolnym rynku może być bardzo opłacalna. Może się jednak zdarzyć, że Twoi aktualni wspólnicy zablokują sprzedaż Twoich udziałów. Chęć zbycia całości udziałów może też wzbudzać podejrzenia u potencjalnych nabywców. Jest to forma dostępna tylko w przypadku prowadzenia rozwiniętej już działalności, bo tylko większe i dobrze działające przedsiębiorstwa mają szansę wzbudzić zainteresowanie potencjalnych nabywców akcji.

Kiedy zaczynasz prowadzenie interesu posiadanie realistycznego biznes planu jest niezbędne. Jest to dokument opisujący firmę, jej cele, strategie, rynek i prognozy wyników finansowych. Jasność i trafność tego dokumentu jest niezbędna zwłaszcza, kiedy szukasz źródeł finansowania i inwestycji dla swojego przedsięwzięcia.

• Jasność wypowiedzi - załóż, że osoba czytająca Twój biznesplan jest zajęta. Świadomie i podświadomie ocenia Cię na podstawie sposobu wypowiadania się. Niech Twój język będzie prosty; unikaj prób zmieszczenia w jednym zdaniu zbyt wielu pomysłów; niech każde zdanie wypływa logicznie z poprzedniego; nie szafuj przymiotnikami; przedstawiaj dane w formie tabeli tam, gdzie taka forma byłaby właściwa.
  
  
• Zwięzłość - jeśli doradca kredytowy lub kierownik działu kredytów znudzi się, czytając materiały, prawdopodobnie nie podejdzie do Twojego projektu z właściwym zrozumieniem. Więc przycinaj, przycinaj i jeszcze raz przycinaj tekst, zostawiając jedynie to, o czym czytający naprawdę powinien zostać poinformowany.
  
  
• Logika - fakty i pomysły, które przedstawiasz, okażą się łatwiejsze do przyswojenia i wywrą większy wpływ na czytającego, jeżeli będą tworzyły logiczną sekwencję. Unikaj serii chaotycznych akapitów, nawet najlepiej sformułowanych. Upewnij się również, że to, co znalazło się w jednym akapicie, harmonizuje z tym, co napisałeś w innym.
  
  
• Realizm - nie przesadzaj, opisując swoje przedsięwzięcie, ludzie czytający Twój biznes plan pewnie dużo lepiej od Ciebie znają się na biznesie.
  
  
• Liczby - doradca kredytowy lub inwestor, czytając Twój plan, myśli liczbami. Słowa nie zrobią na nim wrażenia, chyba że zostaną poparte dokładnymi wyliczeniami. Spróbuj zatem określać zjawiska liczbowo wszędzie tam, gdzie to możliwe.

• Krótka deklaracja celów: powinieneś trzymać się tematu. Ma to być po prostu wypowiedź wskazująca czytającemu, o co w tym przedsięwzięciu chodzi. Napisz w jednym zdaniu, co zamierzasz zrobić. W drugim określ, ile chcesz pieniędzy i na co je przeznaczysz.
  
  
• Ocena rynku, na który planujesz wejść: pisząc główną część dokumentu, zacznij od punktu, który ma największe szanse zrobić wrażenie na czytającym. Większość ludzi pożyczających innym pieniądze uważa, że warunkiem sukcesu w biznesie jest wystarczająco duży rynek. Zatem powinieneś zacząć od akapitu dotyczącego rynku.

  Choćby Twój produkt był najlepszy od czasu wynalezienia samochodu i choćbyś miał zdolności Henry'ego Forda, daleko nie zajdziesz, jeżeli nie istnieje zapotrzebowanie na ten produkt lub nie posiadasz środków pozwalających wprowadzić go na rynek. Doradcy kredytowi wiedzą o tym aż za dobrze i zawsze sprawdzają, czy jesteś świadomy tych faktów i czy dobrze odrobiłeś zadanie domowe. Twoje badania rynkowe mają tu kluczowe znaczenie.

  Pamiętaj, że tam gdzie podawane są liczby (a powinieneś je zamieszczać z własnej inicjatywy), należy przytoczyć źródło, z którego pochodzą. Jeśli te liczby można sprawdzić, przyczyni się to do wzrostu Twojej wiarygodności.

• Umiejętności, doświadczenie i środki finansowe, jakie wnosisz: pożyczkodawca lub inwestor będzie chciał znać życiorysy osób, którym mają zostać powierzone jego pieniądze. Musisz więc przedstawić dość obszerne sprawozdanie z przebiegu dotychczasowej kariery zawodowej oraz kariery współdyrektorów lub partnerów. Szkoła i studia nie mają tu większego znaczenia. Liczą się raczej osiągnięcia zawodowe i kwalifikacje techniczne.

  Prawie takie samo znaczenie ma stopień Twojego zaangażowania finansowego. Nie możesz oczekiwać od innych, że zainwestują pieniądze w przedsięwzięcie, w które nie są zaangażowani finansowo jego założyciele.

• Korzyści dla klientów związane z produktem: jest to najtrudniejsza do skomentowania część biznesplanu, ponieważ w tym momencie prawdopodobnie będziesz wykazywać największy entuzjazm. Postęp uzależniony jest od nowych pomysłów, a ludzie mający dobre pomysły potrzebują wsparcia. Musisz jednak pamiętać, że jedynie niewielka część innowacji może znaleźć szerokie zastosowanie. Twój doradca kredytowy zetknął się prawdopodobnie z setkami absolutnie wspaniałych pomysłów, które spełzły na niczym z najróżniejszych przyczyn. Akapit ten będziesz musiał więc jak najmocniej osadzić w realiach.

  Trzymaj się twardych faktów! Napuszone zdania ("Jest to najlepsza szlifierka na rynku, a będzie także najtańsza") nie zrobią wielkiego wrażenia. Pokaż za pomocą liczb, dlaczego jest najlepsza i dlaczego mimo to nie jest najdroższa. Jeśli masz wyniki jakichś niezależnych testów, napisz o tym i przytocz przynajmniej ich streszczenie w załączniku. Kilka rzeczywistych liczb jest wartych całej strony przymiotników.

• Sposób zainicjowania i prowadzenia działalności: na razie czytający ma jasne wyobrażenie o rynku, korzyściach, jakie produkt przyniesie klientom, oraz Twoich umiejętnościach. Teraz chce wiedzieć, czy zabierzesz się do rzeczy rozsądnie i kompetentnie. Oczekuje bardzo konkretnych informacji. Poinformuj go, jak zamierzasz znaleźć zbyt na swój produkt. Czy będziesz miał własnych przedstawicieli handlowych, sprzedawców? Co zrobisz w kwestii promocji? Do kogo skierujesz ofertę? Na jakich warunkach będziesz sprzedawał? Kiedy te wszystkie działania rozpoczniesz?

  Podaj w zarysie strukturę organizacyjną, co zwiększy Twoją wiarygodność. Jeżeli masz partnerów lub współpracowników, napisz, kto za co będzie odpowiadał? Jak zamierzasz utrzymać kontakt między różnymi działami? Czy spotkania kadry zarządzającej będą odbywać się raz w tygodniu? Raz w miesiącu? Czy tylko wtedy, gdy firma znajdzie się w kryzysie? Jak będzie wyglądał przepływ informacji między zarządem a pracownikami? Przedstaw metody produkcji, które przyjmiesz na początku realizacji projektu. Krótko scharakteryzuj siedzibę firmy, dodaj zdanie lub dwa na temat instalacji i urządzeń. Możesz potrzebować siły roboczej.

  Określ, ilu ludzi zatrudnisz na początku, a ilu później, kiedy sprzedaż wzrośnie. Jaka będzie początkowa wydajność? Kto będzie prowadził dokumentację? Kto odbierze telefon? Kto zajmie się zamówieniami? Fakturami? Kto będzie monitował dłużników? Czy oszacowałeś, jaką ilość pracy biurowej trzeba będzie wykonywać? Czytający będzie także chciał wiedzieć, jak zamierzasz kontrolować i monitorować przedsięwzięcie od strony finansowej.

  Nawet najmniejsza firma powinna w każdym momencie wiedzieć, jaka jest jej sytuacja finansowa. Gdy tylko pojawią się dłużnicy i wierzyciele, niezbędna jest regularna kontrola. Doradcy kredytowi i inwestorzy wiedzą, że wiele pod innymi względami dobrych przedsięwzięć zgubił brak elementarnej kontroli finansowej. Większe firmy potrzebują dokładniejszej kontroli. Przekonaj czytającego, że poświęciłeś temu aspektowi wystarczającą uwagę. Każdy dobry księgowy chętnie Ci doradzi. Temu istotnemu punktowi poświęcony został cały rozdział w dalszej części książki.

• Sposób zainicjowania i prowadzenia działalności: na razie czytający ma jasne wyobrażenie o rynku, korzyściach, jakie produkt przyniesie klientom, oraz Twoich umiejętnościach. Teraz chce wiedzieć, czy zabierzesz się do rzeczy rozsądnie i kompetentnie. Oczekuje bardzo konkretnych informacji. Poinformuj go, jak zamierzasz znaleźć zbyt na swój produkt. Czy będziesz miał własnych przedstawicieli handlowych, sprzedawców? Co zrobisz w kwestii promocji? Do kogo skierujesz ofertę? Na jakich warunkach będziesz sprzedawał? Kiedy te wszystkie działania rozpoczniesz?
  
  
• Perspektywy długookresowe: do tej pory wyjaśniłeś, jak wprowadzisz projekt w życie i jak przedsiębiorstwo będzie funkcjonować w początkowym okresie. Teraz inwestor chce wiedzieć, na co może liczyć w przyszłości.

  Niektóre przedsięwzięcia są zasadniczo krótkookresowe. Niektóre powinny trwać dłużej, aby przynieść wysokie zyski. Niektóre będą rozrastać się wolno i ich finansowe potrzeby mogą zostać zaspokojone z zysków. Inne będą rozwijać się coraz szybciej, potrzebując dalszych zastrzyków kapitału według wcześniej zaplanowanego harmonogramu. Musisz przedstawić swoje zdanie na ten temat.

  Jeśli projekt polega na wykorzystaniu modnego pomysłu, inwestor będzie oczekiwał zapewnienia, że jeżeli moda się zmieni, spłacisz zobowiązania gotówką, a nie pozostawisz wierzyciela z niezamoryzowanymi środkami trwałymi, tj. środkami trwałymi, których koszty jeszcze się nie zwróciły i które trudno byłoby sprzedać. Generalnie instytucja finansująca powinna wiedzieć, jak zapatrujesz się na rozwój rynku w kolejnych latach. Powinna także znać propozycje działań wobec konkurentów.

• Cele finansowe: masz nadzieję, że odniesiesz wielki sukces. Może to oznaczać, że prędzej czy później, pomimo imponujących zysków, będziesz potrzebował jeszcze więcej kapitału. Tutaj pokazujesz, że jesteś na to przygotowany. Możesz także napisać, na jakie nowe rynki Twoja firma zamierza wejść w przyszłości. Bardzo trudno przewidzieć wielkość sprzedaży nowych produktów, zwłaszcza w perspektywie dłuższej niż rok. Nawet eksperci prawie zawsze się mylą (zwykle są zbyt optymistyczni). Ale nie jest to powód, aby nie dokonywać szacunków. Musisz przecież mieć jakiś cel stanowiący podstawę planów.

  Chociaż plany związane z finansowaniem przedsięwzięcia zamieścisz w prognozowanym rachunku przepływów pieniężnych, który złożysz jako załącznik, powinieneś już teraz przedstawić najważniejsze kwestie z tego zakresu. Niezależnie od tego, jak duża będzie Twoja firma, oczekuje się, że poinformujesz o: oczekiwanych obrotach za pierwszy rok, oczekiwanym zysku (stracie) netto za pierwszy rok, kwocie kredytu, którą zamierzasz spłacić w pierwszym roku i terminie spłaty całości (jeśli bierzesz kredyt), planach na dalszą działalność. Nie musisz wykazywać, że firma przyniesie zysk w pierwszym roku. Pracownicy instytucji finansowych wiedzą, że wiele firm przynosi początkowo straty, a potem działa dalej i odnosi sukces. Jeśli wykażesz, że Twoja firma ma szansę osiągnąć rentowność w długim okresie, doradca kredytowy na pewno rozważy podjęcie współpracy z Tobą. Jednak jeżeli gromadzisz kapitał drogą emisji akcji, musisz wziąć pod uwagę inne okoliczności. Większość akcjonariuszy chce związać się z Tobą na długi czas. Są zainteresowani wzrostem wartości kapitału i dywidendami, jeżeli takie są wypłacane. Będą także oczekiwać dodatkowych informacji, takich jak: oczekiwana stopa zysku, polityka wypłaty dywidend, plany (jeżeli w ogóle jakieś masz) odnośnie wyprzedaży własnych akcji, wykupienia akcjonariuszy lub wejścia na giełdę, wysokość premii i nagród dla zarządu wypłacanych przed rozdzieleniem zysku między akcjonariuszy.

• Kwota, o jaką prosisz, i planowany sposób jej wykorzystania (jeśli biznes plan ma służyć pozyskaniu inwestorów): teraz, kiedy czytający już wie, że masz dobry produkt i że istnieje dla niego rynek, oraz kiedy udowodniłeś, że wiesz, jak prowadzić firmę w efektywny sposób, powinieneś wyjaśnić dość szczegółowo, dlaczego potrzebujesz pieniędzy i jak je zużytkujesz. Podkreśl, ile pieniędzy inwestujesz Ty, a ile Twoi wspólnicy. Nikt nie podejmie ryzyka inwestycyjnego, jeśli sam nie będziesz finansowo zaangażowany w projekt.

  Po zsumowaniu funduszy własnych i pożyczonych sporządź listę pozycji, na które będziesz wydawał pieniądze, na przykład: patenty, ziemia i budynki (podaj kilka szczegółów), instalacje i urządzenia (wymień większe urządzenia), koszty promocji nowego produktu, kapitał obrotowy (odniesienie do rachunku prognozowanych przepływów pieniężnych), rezerwa na wypadek wystąpienia nieprzewidzianych wydatków operacyjnych i strat nadzwyczajnych.

• Załączniki na poparcie wcześniejszych wypowiedzi, (rachunek przepływów pieniężnych i inne prognozy finansowe). Napisałeś już wszystko o projekcie. Teraz musisz dołączyć dokumentację, aby przekonać inwestora, że prawidłowo odrobiłeś zadanie domowe i że możesz okazać dowody na poparcie swoich tez. Ostatni i najważniejszy będzie rachunku prognozowanych przepływów pieniężnych. Przyjmuje on najróżniejsze postaci, od stosunkowo prostej kalkulacji na formularzu dostarczonym przez bank do szczegółowej analizy przygotowanej przez profesjonalnego księgowego.

  Projekcje finansowe są prawdziwą esencją biznesplanu. Należy podać tu wiele informacji, w szczególności w rachunku prognozowanych przepływów pieniężnych. Pozostałe załączniki mogą być kopiami jakichkolwiek dokumentów, które poświadczą to, co napisałeś wcześniej. Można do nich zaliczyć: wierne streszczenia badań rynkowych przeprowadzonych przez profesjonalne ośrodki, fotokopie artykułów z lokalnej prasy wskazujących, że istnieje zapotrzebowanie na produkty lub usługi, które chcesz sprzedawać, zdjęcia produktu lub produktów, kopie ulotek lub innych materiałów promocyjnych, wyniki testów produktu, w szczególności jeżeli zostały wykonane przez niezależną instytucję.

  Ogólny zarys biznesplanu podany do tej pory ma służyć jako przewodnik dla osób poszukujących funduszy na nowe przedsięwzięcie. Jeżeli potrzebujesz środków na rozwój istniejącej firmy lub przejęcie konkurencyjnego sklepu, zasady pozostaną takie same. Będziesz jednak musiał dopisać dodatkowy akapit lub nawet stronę, najlepiej na początku biznesplanu, traktującą o historii firmy.

Pisząc staranny biznesplan, wyrobisz sobie lepsze spojrzenie na całość przedsięwzięcia. Masz wspaniały projekt, wiesz, że potencjalny lub istniejący rynek, na którym chcesz działać, jest spory. Otrzymałeś mnóstwo rad od ekspertów i wykonałeś kalkulacje dotyczące zysków, które masz zamiar osiągnąć. Sporządziłeś w końcu rachunek prognozowanych przepływów pieniężnych i obliczyłeś, jakiej sumy potrzebujesz. Kiedy otrzymasz pieniądze, rozpoczniesz działalność. Tylko tak Ci się wydaje! Jest bardzo prawdopodobne, że masz jeszcze zadanie domowe do odrobienia. I teraz przyszła pora, aby się nim zająć.

Pod każdym z wymienionych wcześniej punktów napisz, co zrobiłeś lub zamierzasz zrobić. Przyjrzyjmy się na przykład punktowi 2. Co rzeczywiście wiesz o rynku, na który chcesz wejść? Czy wykonałeś wystarczająco dużo badań? Kto będzie Twoim klientem? Ilu ich będzie? W jaki sposób będziesz się z nimi kontaktował? Jak dostarczysz im swój towar? Weźmy też punkt 5. - czy masz jasny, konkretny obraz tego, co rzeczywiście zrobisz, aby rozkręcić interes?

Wszystko to napisz! Możesz zastosować następującą metodę: przygotuj tyle dużych kartek papieru, ile jest punktów. Na każdej zapisz nagłówek, a pod spodem zanotuj niezbędne, znane ci fakty. Następnie posortuj informacje, przetestuj je pod kątem prawdziwości i spójności i ułóż w logiczną całość.

Kiedy przyjdzie czas na pisanie samego dokumentu, znacznie okroisz notatki. Tymczasem uporządkujesz już pomysły, zauważysz luki i słabości, a przedsięwzięcie tylko na tym zyska.

Wynajem - ta opcja nabycia lokalu odpowiada większości biznesów. Istnieje wiele typów lokali dostępnych pod wynajem oraz wiele możliwości skonstruowania umowy wynajmu. Zalety wynajmu zależą od konkretnych ustaleń z landlordem. W typowym dokumencie najmu zgadzasz się zajmować pomieszczenia przez określony czas i opłacać ustalony czynsz. Zwykle umowa taka przewiduje okresowe odnawianie umowy za zgodą obu stron. Ta forma odpowiada nowym biznesom, bo najczęściej nie wiąże się z wydaniem dużej kwoty już na początku. Wadą wynajmu jest to, że zobowiązanie do opłacania czynszu może blokować rozwój Twojego przedsiębiorstwa kiedy będziesz potrzebował przeprowadzić się do większej siedziby przed upływem umowy.

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, co do zawartości umowy najmu poproś o poradę fachowca. Musisz być także świadomy, że wynajem nie zwalnia Cię z ogólnej odpowiedzialności za warunki BHP (health and safety) pracowników i gości (choć w większości przypadków dzielisz je z landlordem).

Zakup nieruchomości - większość małych przedsięborstw nie ma wystarczającego kapitału aby zakupić nieruchomości na własność. Nawet jeśli uda Ci się zgromadzić odpowiednie środki może się wydawać, że powinieneś je wydać na co innego. Jeśli jednak zdecydujesz się kupić lokal musisz pamiętać, że poza nieruchomością ponosisz także koszty całego, czasem bardzo czasochłonnego procesu. Będziesz także odpowiedzialny za właściwe utrzymanie i niezbędne naprawy. Jeśli zmienią się Twoje potrzeby może okazać się, że sprzedaż lokalu jest długotrwała i kosztowna, na dodatek nie zawsze uda się zyskać na jego cenie. Kupując nieruchomośc powinieneś skorzystać z porady prawnika lub innego specjalisty, musisz także być zorienowany w wymaganiach formalnych jakie musi spełniać Twoja siedziba (pozwolenia budowlane, BHP).

Praca z domu - jeśli masz taką możliwość praca z domu w początkowym okresie istnienia Twojej firmy jest najlepszym rozwiązaniem. Jest to popularne rozwiązanie wśród przedsiębiorców, którzy potrzebują niewiele powierzchni biurowej lub spędzają większość czasu pracując u klienta.

Zanim jednak zaczniesz w swym domu czy mieszkaniu prowadzić interes sprawdź:

• czy zgadza się na to właściciel budynku,
• czy nie potrzebujesz dodatkowego ubezpieczenia,
• w lokalnym biurze Scottish Assesors (Szkoccy Urzędnicy Podatkowi) dowiedz się czy nie będziesz musiał zapłacić Business Rates (najkrócej mówiąc - biznesowy odpowiednik Council Taxu),
• w lokalnym biurze Safe and Healthy Working dowiedz się czy nie musisz dostosować swego domu do wymogów BHP, oraz dokonać oszacowania ryzyka,
• zapytaj sąsiadów czy nie mają nic przeciwko prowadzenia interesu z domu,
• w Wydziale Planowania (planning department) czy nie musisz dokonać przeróbek w konstrukcji budynku (mogą Ci być potrzebne także pozwolenia budowlane).

Aby podjąć dobrą decyzję co do wyboru lokalu powinieneś stworzyć listę wymagań i oczekiwań, które powinien on spełnić. Umieść na niej: rozmiar i idealny rozkład pomieszczenia, wymagania konstrukcyjne i co do wyglądu (zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz), specjalne wymagania konstrukcyjne jeśli takie masz (szeroka brama, wysoki sufit), urządzenia dostępne pracownikom i gościom (toalety, kuchnie), dostęp do mediów (elektryczność, kanalizacja) i ewentualne specjalne wymagania, dostępność i miejsca parkingowe, czy lokal wystarczy Ci na długie prowadzenie firmy lub daje możliwość rozbudowy. Oczywiście bardzo ważnym czynnikiem jest lokalizacja - im bliżej głównych skupisk klientów tym lepiej. Dobrze jeśli w okolicy dobrze działa komunikacja miejska, bo Twoim pracownikom łatwiej będzie dojechać. Łatwy dostęp z głównych dróg jest ważny dla Twoich dostawców. No i najlepiej jeśli w pobliżu nie będzie konkurencyjnych firm.

Każdy nowy biznes potrzebuje pieniędzy na start. Trzeba kupić sprzęt, urządzić lokal i ponieść koszty marketingu - a to wszystko zanim jeszcze zaczniesz zarabiać. Musisz dokładnie wiedzieć ile pieniędzy będziesz potrzebował i kiedy. Weź też pod uwagę, że musisz pokryć koszty początkowej działalności, bo nie wszyscy klienci zapłacą za towar czy usługę od razu. Przyjmuje się, że zanim rozpoczniesz działalność powinieneś mieć środki na pokrycie kosztów, co najmniej przez pierwszych sześć miesięcy.

Większość firm zaczyna jedynie z osobistymi pieniędzmi właścicieli. Jeśli Twoje środki nie wystarczą poproś o pożyczkę rodzinę i przyjaciół. Z godnym zaufania biznes planem być może uda Ci się uzyskać pożyczkę w banku. Wiele firm używa "debetu" aby pokryć większe wydatki. Jeśli naturalnym stanem działania Twojego biznesu są okresy szczytowe i przestoje (najczęściej sezonowe) musisz jak najdokładniej wyjaśnić to bankowi, tak byś mógł używać debetu czy pożyczek.

Aby dostać pożyczkę bankową:

• przedstaw wiarygodny biznes plan,
• dostarcz bankowi dowodów, że masz za sobą zakończone sukcesem dokonania biznesowe, (jeśli oczywiście to prawda),
• zaoferuj zabezpieczenie odpowiadające wysokości pożyczki (kapitał firmy lub prywatny),
• zainwestuj w swoją firmę własne pieniądze.

Jeśli nie uda Ci się przekonać banku do udzielenia Ci pożyczki być może uda się uzyskać kredyt zabezpieczony przez Small Firms Loan Guarantee (rządowy fundusz gwarancyjny dla małych firm nie mających kapitału wymaganego przez banki jako zabezpieczenie normalnej pożyczki). Maksymalna wysokości takiej pożyczki to 250 tysięcy funtów, a maksymalny okres kredytowania to 10 lat. Fundusz gwarantuje 3/4 wysokości kredytu. Pożyczkę mogą dostać małe i średnie przedsiębiorstwa (roczny obrót do 5,6 miliona funtów) działające na rynku nie dłużej niż pięć lat. Lista biorących udział w programie pożyczkodawców dostępna jest tutaj: www.berr.gov.uk/bbf/small-business/info-business-owners/access-to-finance/sflg/page37617.html.

Będzie Ci bardzo trudno pozyskać ludzi czy firmy z zewnątrz do inwestowania w Twoją firmę bez dobrze napisanego biznes planu. Najprostszą metodą pozyskania inwestorów jest sprzedaż udziałów. Musisz jednak pamiętać, że udziałowcy mogą chcieć sprawdzić Twoje zdolności menadżerskie lub nawet samemu przejąć zarządzanie biznesem. Korzyści płynące z takiej formy pozyskania pieniędzy to:

• możliwość dostarczenia przez inwestorów nie tylko środków finansowych, ale też sprawdzonych rozwiązań biznesowych czy know-how,
• nie musisz nic płacić inwestorom, jeśli firmy na to nie stać,
• zwiększenie kapitału inwestycyjnego firmy zwiększa jej wiarygodność w bankach.

Najczęstsze źródła inwestycji w małe firmy to rodzina i znajomi oraz najbliższe i zaprzyjaźnione kontakty biznesowe, "anioły biznesu" (bardzo dobrze sytuowane osoby inwestujące w rozwijające się przedsiębiorstwa) lub wielkie przedsiębiorstwa inwestycyjne.

To najtańsza dostępna forma finansowania Twojej firmy. Możesz ubiegać się o nieoprocentowane pożyczki, a nawet jednorazowe bezzwrotne dopłaty. Dodatkowo instytucje rządowe służą niezbędną poradą i wiedzą.

Minusy:

• duża konkurencja wśród chętnych na rządowe pieniądze,
• musisz spełnić kryteria odpowiedniego programu pomocy (lokalizacja i rozmiar biznesu, sposób wydatkowania otrzymanych pieniędzy),
• skomplikowanie i czas trwania procedur przy przyznawaniu grantów,
• granty zwykle pokrywają tylko jakiś procent kosztów, i to raczej konkretnego projektu niż ogólnych kosztów prowadzenia interesów.

Wyszukiwarkę dostępnych grantów i pożyczek znajdziesz tutaj: www.bgateway.com/bdotg/action/gsd?r...&r.l2=1074433147&r.s=e. Aktualnie znajduje się w niej ponad 2400 rządowych form pomocy.

Jeśli masz dobre relacje z bankiem prowadzącym Twoje osobiste konto sprawdź jego ofertę kont biznesowych. Mimo wszystko jednak dobrze jest porównać ofertę, dla co najmniej dwóch banków.

Warto przy tym zapytać:

• czy bank ma specjalny zespół pracujący z małymi przedsiębiorstwami,
• jakie oferują usługi i za jaką opłatą,
• czy płacisz za każdą transakcję czy jedną opłatę za prowadzenie konta,
• czy bank dolicza opłaty za wysyłane do Ciebie listy, lub za przekroczenie ustalonego umową debetu,
• gdzie jest najbliższy oddział (zwłaszcza jeśli Twoja firma będzie potrzebowała częstych transakcji gotówkowych),
• czy mają specjalną ofertę dla nowych firm, lub czy jakoś wynagrodzą przeniesienie konta z innego banku.

• current account (konto operacyjne) - do obsługi codziennych operacji bankowych, najlepiej takie, które płaci Ci odsetki za przebywające na nim środki,
  
  
• instant access deposit account (konto oszczędnościowe z natychmiastowym dostępem do pieniędzy) - tam będziesz wpłacał wszystkie środki pozostałe po opłaceniu niezbędnych wydatków. Z takiego konta łatwo je przetransferować z powrotem na konto operacyjne i używać kiedy zechcesz,
  
  
• term deposi account (konto oszczędnościowe na które wpłacasz pieniądze na określony czas) - tu znajdą się środki, których nie będziesz potrzebował w najbliższej przyszłości. Takie konta z reguły mają najwyższe oprocentowanie, ale umieszczone na nich środki są zamrożone,
  
  
• foreign currency account (konto walutowe) - jeśli będziesz handlował z partnerami zagranicznymi,
  
  
• merchant account (konto kupieckie) - byś mógł przyjmować płatności kartą debetową lub kredytową.

Dobrze jeśli uda Ci się znaleźć bank, który poprowadzi wszystkie potrzebne Ci konta. W zamian za powierzenie mu całości operacji finansowych może Ci zaproponować preferencyjne warunki. Aby otworzyć konto biznesowe zadzwoń do banku, na który się zdecydowałeś i umów się na spotkanie. Będziesz musiał przedstawić: szczegóły działania firmy, pochodzenie środków zainwestowanych w firmę, biznes plan, zaświadczenie o rejestracji jako limited company, wszelkie informacje na temat posiadanych do tej pory kont biznesowych.

Niezbędnymi dokumentami będą: paszport lub prawo jazdy (albo inny dokument tożsamości ze zdjęciem) a także aktualny rachunek za media od Ciebie i każdej osoby zaangażowanej w kierowanie przedsiębiorstwem. W przypadku "limited company" od dyrektorów i sekretarzy (directors i company secretary); oraz listę nazwisk osób upoważnionych do dokonywania transakcji wraz z próbkami ich podpisów. Po otworzeniu konta bankowego powinieneś starać się utrzymywać dobre relacje ze swoim bankiem.

W tym celu:

• regularnie rozmawiaj z osobą w banku zajmującą się Twoimi kontami,
• informuj bank o każdej nietypowej transkacji (np. zakup sprzętu za większą sumę),
• nie dopuszczaj do przekroczenia ustalonego wcześniej debetu,
• przestrzegaj warunków umowy z bankiem,
• informuj bank, jeśli Twoja firma popadnie w kłopoty.

Kilka dobrych rad na temat używania kont biznesowych:

• dopilnuj by używały go tylko osoby upoważnione,
• prowadź zapiski wszystkich transakcji na koncie,
• zbieraj i czytaj podsumowania kresowe (bank statements), sprawdzaj ich zgodność z Twoim rejestrem operacji na koncie.

Dla każdego biznesu bardzo ważne jest planowanie i ścisłe trzymanie się zamierzonych wydatków. Dlatego będziesz potrzebował formularza bilansowego (balance sheet) - czyli dokumentu podsumowującego w skrócie cały kapitał i zobowiązania przedsiębiorstwa. Pokazuje on sposób finansowanie biznesu i sposób wydatkowania tych środków. Będziesz go używał przy corocznym raporcie finansowym; przy rozmowach z inwestorami czy bankami mających na celu pozyskanie środków w celu udokumentowania wartości i rentowności firmy; oraz by samemu móc ocenić stan firmy. Przykładowy formularz bilansowy znajdziesz tu (format xls obsługiwany jest przez MS Excell i inne arkusze kalkulacyjne):
www.bgateway.com/Starting_a_business_files/Balancesheet.xls. Osoby prowadzące nowe firmy często niedoceniają wartości właściwego budżetowania. Tymczasem jest to najprostszy sposób kontrolowania przepływu gotówki. Pozwala Ci inwestować pieniądze w najbardziej właściwym momencie.

Niestety nie każdy kontrahent zapłaci Twojej firmie w terminie. Możesz nieopłacone faktury sprzedać (za jakiś procent sumy, na którą ona opiewa) firmie windykacyjnej, która sama wyegzekwuje płatność. Nie otrzymasz całości pieniędzy, ale oszczędzasz dużo czasu i pieniędzy nie angażując się w często nieskuteczny i żmudny proces odzyskania należności.

Jest wiele dostępnych typów ubezpieczenia. Na stronie business gateway znajdziesz narzędzie, które pomoże Ci wybrać ubezpieczenie odpowiedniego dla Twojej formy prowadzenia biznesu:
www.bgateway.com/bdotg/action/logicToolStart?type=...1074298750&r.s=e.

Przed wyborem ubezpieczyciela powinieneś sprawdzić czy znajduje się on w rejestrze członków brytyjskiego stowarzyszenia ubezpieczycieli (Association of British Insurers - www.abi.org.uk/CompanyList), możesz także sprawdzić sprzedawcę ubezpieczenia - brokera na stronie brytyjskiego stowarzyszenia brokerów ubezpieczeniowych (British Insurance Brokers Association - www.biba.org.uk)

VAT (podatek od wartości dodanej) - to podatek, który należy płacić przy większości transakcji związanych z transferem dóbr lub świadczeniem usług. Musisz się rejestrować jako płatnik Vat tylko gdy w ciągu roku obrót Twojej firmy przekroczy ustawowy próg. W tym roku (2007/2008) wynosi on 64 tysiące funtów. Możesz to zrobić "na ochotnika" także z mniejszym przedsiębiorstwem.

Za każdym razem, kiedy będziesz coś sprzedawał czy wykonywał usługę powinieneś naliczyć podatek Vat. Standardowa stawka wynosi obecnie 17,5 procenta i stosuje się ją w większości przypadków.

Obniżona stawka Vat wynosi 5 procent i obowiązuje na:

• paliwa używane w zasilaniu w energię i ogrzewaniu domostw;
• instalacje i materiały energooszczędne,
• odnowy i przeróbki domów,
• damskie produkty sanitarne,
• dziecięce foteliki samochodowe.

Część produktów została zwolniona z podatku Vat, jeśli Twój biznes zajmuje się czymś z poniższej listy powinieneś sprawdzić czy musisz go płacić (nie w każdych okolicznościach dochodzi do zwolnienia):

• zakłady i gry liczbowe;
• pogrzeby, kremacje i obrządki mające na celu uczczenie pamięci zmarłych,
• karawany i łodzie mieszkalne,
• instytucje charytatywne,
• ubrania i obuwie,
• kluby i stowarzyszenia,
• zawody sportowe i rekreacja fizyczna,
• ziemia, budownictwo i mieszkalnictwo,
• kultura,
• edukacja i nauczanie zawodowe,
• przemysł spożywczy i rolnictwo,
• złoto i złote monety inwestycyjne,
• opieka zdrowotna,
• handel zagraniczny (eksport),
• ubezpieczenia,
• usługi międzynarodowe,
• transprt pasażerski, fracht, samoloty i statki,
• znaczki pocztowe i akcesoria filatelistyczne,
• materiały drukowane (w tym książki i gazety),
• odzież i wyposażenie ochronne,
• sport,
• narzędzia przeznaczone do wytworzenia dóbr na eksport,
• związki zawodowe, organizacje zawodowe i akademickie,
• usługi kanalizacyjne,
• opieka społeczna,
• dzieła sztuki.

Aby sprawdzić czy Twoją firmę obejmuje zwolnienie najlepiej opisz swą sytuację urzędnikom z HMRC pon numerem infolinii 0845 010 9000. Większość firm rozlicza Vat co 3 miesiące. Pamiętaj, że na stronie urzędu podatkowego (www.hmrc.gov.uk) można zapłacić podatek Vat przez Internet.

Większość zatrudnionych osób musi płacić składki na ubezpieczenie społeczne (National Insurance Contributions). Są one odrębne od należnego podatku dochodowego czy Vat-u. Są one kierowane do HM Revenue and Customs i służą opłacaniu niektórych świadczeń takich jak państwowa emerytura i zasiłek dla bezrobotnych. Jako przedsiębiorca musisz je także opłacać za swoich pracowników. Warto wiedzieć, że opóźnienia w opłacaniu składek powoduj naliczanie karnych odsetek. Składki należy opłacić do 22 każdego miesiąca, jeśli robisz to przez Internet i do 19 każdego miesiąca w przypadku innych form płatności (czek czy gotówka).

Możesz sam obliczyć wysokość należnych składek. Po zarejestrowaniu się w HMRC jako pracodawca otrzymasz specjalny pakiet, zawierający między innymi tabele składek socjalnych. Są one bardzo łatwe w użyciu, musisz tylko być pewnym, że używasz właściwej tabeli do obliczenia składek konkretnego pracownika (zależy to m. in. od wieku).

Jako pracodawca musisz przechowywać następujące dokumenty:

• listę płac całej załogi (pay slipy, wysokość zarobków brutto i netto, odliczenia i składki),
• dowód obliczenia składek NIC,
• dowody wpłat tych składek do HMRC,
• kopię P60 każdego zatrudnionego (z wyszczególnieniem odprowadzonych składek),
• kopię złożonych formularzy P11D,
• dowód obliczenia i zapłaty wszelkich innych należnych składek NIC 9 np. NIC Class 1A - dla dyrektorów i prezesów.

Jako osoba samozatrudniona musisz przechowywać:

• zestawienie kwartalnie lub miesięcznie opłacanych składek NIC Class 2,
• kopię zeznania podatkowego (self assesment) i dokumenty potrzebne do prawidłowego wyliczenia dochodu,
• zestawienie opłaconych należnych składek NIC Class 4 (jeśli dotyczy).

Firmy nie mające statusu "limited company" powinny przechowywać taką dokumentację przez pięć, a "limited companies" przez sześć lat.

PAYE (Pay As You Earn) - to system stworzony przez HMRC by ułatwić Ci opłacanie podatku dochodowego za pracowników. HMRC przyznaje każdemu podatnikowi kod podatkowy (tax code). Kod ten, wraz z tablicami podatkowymi HMRC pozwoli ci łatwo obliczyć należny od każdego pracownika podatek. Pakiet startowy systemu PAYE, a także oprogramowania pomocnego przy obliczaniu składek NI otrzymasz od HMRC New Employer Helpline - 0845 60 70 143.

Corporate Tax (podatek dochodowy od firm) - to podatek, który od swego dochodu płacą "limited companies". Rozróżnia się dwie stawki - normalną i dla małych przedsiębiorstw. Aktualne stawki znajdziesz tutaj:
www.hmrc.gov.uk/rates/corp.htm. W 2007 roku główna stawka wynosi 30 procent, a dla małych biznesów 20 procent.

Income tax (podatek dochodowy) - formularze zeznania o wysokości uzyskanego dochodu rozsyłane są co roku w kwietniu i pokrywają okres od 6 kwietnia roku ubiegłego do 5 kwietnie br. Dla przykładu rok podatkowy 2007/08 trwa od 6 kwietnia 2007 do 5 kwietnia 2008.

Podatek dochodowy osoby samozatrudnionej - każda osoba samozatrudniona musi płacić podatek dochodowy. Za podstawę jego obliczenia przyjmuje się zyski Twojej firmy. Możesz odliczyć wydatki związane z prowadzeniem działalności. Jesteś odpowiedzialny za prawidłowe wypełnienie i wyliczenie przychodów i rozchodów oraz wysokości podatku. Łatwiej tego dokonać skrupulatnie prowadząc dokładne księgi finansowe. Musisz także pamiętać, żeby podatki i składki na ubezpieczenie społeczne opłacać w terminie.

Nowe firmy mogą się starać o wiele ulg i odliczeń podatkowych. Są to między innymi ulgi kapitałowe na inwestycje w wyposażenie i lokale, ulga podatkowa na badania i rozwój przedsiębiorstwa, czy zwolnienie z opłaty skarbowej, jeśli Twoja firma znajduje się na obszarze o dużym bezrobociu. Pamiętaj jednak, że ulg czy odliczeń podatkowych nie otrzymuje się automatycznie, za każdym razem musisz o nią występować.

First year allowances - możesz się o nie starać w przypadku zakupów i inwestycji w firmę. Małe firmy mogą odliczyć do 50 procent wysokości kwalifikujących się wydatków, zaś za zakup maszyn produkcyjnych należy się zwykle 25 proc. odliczenia. Od kwietnia 2008 roku wszystkie te ulgi zastąpi roczna ulga inwestycyjna w wysokości 50 tysięcy funtów.

Ulgi i odliczenia na badania i rozwój (Research and Development Allowances and Reliefs) - kwalifikują się do nich przedsięwzięcia mające na celu nie tylko rozwój danego przedsiębiorstwa ale ogólnego stanu badań i wiedzy. Może to być zarówno działalność wynalazcza jak i rozwój oprogramowania komputerowego. Aby dowiedzieć się, czy Twoja działalność kwalifikuje się do ulg z tytułu badań i rozwoju skontaktuj się z urzędem podatkowym (HM Revenue and Customs). Są dwa typy takich ulg - R&D allowance i R&D relief. Ta pierwsza forma ma zastosowanie przy kapitałowych wydatkach na przykład na wyposażenie. Nie obejmuje ona zakupu ziemi i lokali. Ta druga forma może mieć zastosowanie przy rozliczaniu kosztów oprogramowania, materiałów (w tym mediów), usług dostarczanych przez podwykonawców i wypłat pracowników.