Pieniądze

Nie trzymaj pieniędzy w skarpecie! Założenie konta bankowego to konieczność. Pomińmy już nawet wymogi XXI wieku, kiedy trudno jest obejść się bez karty kredytowej, a co dopiero bez konta. W Wielkiej Brytanii posiadanie przez pracownika osobistego konta bankowego to wymóg prawny. Ustawodawstwo brytyjskie zabrania wypłaty pieniędzy przez pracodawcę "do rąk własnych". Ma to ograniczyć szarą strefę w gospodarce, ale też chronić pracownika przed nieuczciwymi pracodawcami. Łatwo sprawdzić historię rachunku bankowego i wyłapać ewentualne nieprawidłowości. Dlatego też, nie obędzie się bez wycieczki do banku. Co warto wiedzieć zanim tam pójdziesz?

Jednym z warunków założenia konta jest posiadanie dokumentu potwierdzającego nasz adres zamieszkania w Zjednoczonym Królestwie. Wymóg ten można jednak ominąć, o czym za chwilę. Dokumentem, który zaakceptuje bank może być, np. umowa najmu mieszkania, ale też rachunki za gaz, energię elektryczną, telefon. Koniecznie z Twoim imieniem i nazwiskiem oraz adresem. Niestety, trudno wymagać od osoby, która dopiero co przyjechała na Wyspy posiadania choć jednego z wymienionych dokumentów. Jeśli już znaleźliśmy pracę powinniśmy poprosić naszego pracodawcę o wystawienie listu, który może nam ułatwić założenie konta, pozwoli na ominięcie wymogu przedstawienia dokumentu potwierdzającego nasze brytyjskie zameldowanie. Powinien być on wypisany na papierze firmowym, zawierać nasze imię i nazwisko, brytyjski adres zamieszkania, oraz stwierdzenie mówiące o tym, że pracodawca zobowiązuje się przelewać wypłatę na wskazany przez bank numer konta. Oczywiście nie obędzie się bez pieczątki managera/dyrektora oraz podpisu. Lis musi być adresowany do konkretnego banku w Wielkiej Brytanii.

Po atakach terrorystycznych na londyński system transportu miejskiego w lipcu 2005 roku zaostrzono przepisy bankowe. Wcześniej można było założyć konto bankowe na odległość, np. przez Internet. Dziś wymaga to naszego osobistego stawienia się do placówki bankowej.

Przed podjęciem decyzji co do wyboru banku, należy porównać co najmniej kilka ofert. Po pierwsze różnice mogą pojawiać się w opłatach za prowadzenie konta, po drugie, banki wymagają do założenia konta różnych dokumentów. Jeśli nie mamy potwierdzenia adresu zamieszkania w Wielkiej Brytanii, szukajmy banku, który w zamian będzie respektował list od pracodawcy. Na Wyspach znajdziemy kilkadziesiąt wielkich banków komercyjnych. Oto kilka z nich, wraz z krótką charakterystyką:

• Abbey - www.abbey.com, bank nie uznaje listu od pracodawcy. Aby zacząć starania o konto musimy przebywać na terytorium Wielkiej Brytanii co najmniej 6 miesięcy, konto możemy otworzyć z zerowym stanem, nie mamy konieczności deklarowania żadnych wpłat;
  
  
• Barclays - www.barclays.co.uk, bank nie uznaje listu od pracodawcy ani ze szkoły językowej, konto możemy otworzyć z zerowym stanem, nie mamy konieczności deklarowania żadnych wpłat;
  
  
• HSBC - www.hsbc.co.uk/1/2/home, bank uznaje list od pracodawcy, konto można otworzyć z zerowym stanem i bez deklarowania żadnych przychodów;
  
  
• LLoyds TSB - www.lloydstsb.com, bank uznaje list od pracodawcy, konto możemy otworzyć z zerowym stanem, nie mamy konieczności deklarowania żadnych wpłat;
  
  
• Royal Bank of Scotland - www.rbs.co.uk, bank nie uznaje listu od pracodawcy ani ze szkoły językowej, konto możemy otworzyć z zerowym stanem, nie mamy konieczności deklarowania żadnych wpłat.
  
  

Każdy bank ma inne wymagania i przepisy wewnętrzne. Standardowo jednak do założenia konta potrzebne będą dwa rodzaje dokumentów potwierdzające:

1. Tożsamość:
   
   
   • Aktualny paszport, dowód osobisty - wyłącznie nowy, stare dowody osobiste nie są brane pod uwagę,
   • Międzynarodowe prawo jazdy,
   • Międzynarodowa legitymacja studencka.
     
     
2. Zamieszkanie:
   
   
   • Wyciąg z posiadanego przez nas innego brytyjskiego konta,
   • Zapłacony rachunek za wodę, gaz, energię elektryczną lub telefon stacjonarny,
   • Rachunek Council Tax,
   • Umowa wynajmu mieszkania lub domu,
   • Potwierdzenie zatrudnienia od pracodawcy,
   • List ze szkoły.
     
     

Niedługo. Zazwyczaj listu wraz z kartą płatniczą, numerem PIN możemy spodziewać się po tygodniu od wizyty w banku.

Musimy przyznać, że brytyjski sektor bankowy jest jednym z najlepiej rozwiniętych na świecie. Jednak zakładając konto natkniemy się na znane z Polski produkty bankowe. Istnieją dwa podstawowe rodzajów kont:

1. Bieżące, jego posiadacz otrzymuje kartę płatniczą, ma możliwość uzyskania karty kredytowej, a w razie konieczności może otworzyć debet na rachunku. O kartę kredytową można ubiegać się już po 2 tygodniach od założenia konta. Bank spojrzy na nas przychylnym okiem, jeśli nie mieliśmy ujemnego salda na koncie, oraz regularnie dokonujemy wpłat na nasze konto.
   
   
2. Oszczędnościowe, nie można korzystać z karty kredytowej oraz debetu, jednym z elementów konta oszczędnościowego jest karta płatnicza.

Jeśli posiadamy dostęp do Internetu warto wyposażyć swoje konto w obsługę internetową.

• Zabierając pieniądze ze sobą do Polski, jeszcze w Szkocji (lub w Anglii) należy wymienić całą kwotę na funty angielskie. Z wymianą funtów szkockich możemy mieć w Polsce duże problemy, a tu możemy to zrobić bezpłatnie w każdym banku.
  
  
• Część osób decyduje się na wysyłanie drobnych kwot w listach, choć według prawa pocztowego jest to nielegalne. Mimo iż często się zdarza, że przesłane w ten sposób pieniądze dochodzą do adresata, należy mieć świadomość, że robi się to na własną odpowiedzialność i nie można mieć do nikogo pretensji jak przesyłka zginie.
  
  
• Najbezpieczniejszą i najszybszą metodą jest przekazanie komuś w Polsce jednej z kart kredytowych (debetowych). Potrzebujemy w tym wypadku przynajmniej dwa konta. Musi to być jednak naprawdę zaufana osoba i należy zachować ostrożność przy przekazywaniu numeru dostępu (pinu) - nie wysyłać go w jednym liście z kartą.
  
  
• Można też dokonać przelewu (trzeba wypełnić odpowiedni druk). Trzeba się jednak liczyć z tym, że jest to opcja dość kosztowna, a i czas oczekiwanie może wydłużyć się do dwóch tygodni.
  
  
• Innym wyjściem jest skorzystanie z różnego rodzaju firm zajmujących się transferem pieniędzy. Warta zapoznania się jest oferta 1st Contact oferująca przelewy online oraz manualne, gdzie za przelew płaci się stałą stawkę 5 funtów, dodatkowo po konkurencyjnym kursie wymiany, a czas realizacji transferu jest do 3 dni roboczych.

• Zlecenie stałego przelewu (standing order). Możemy w ten sposób regulować rachunki za mieszkanie, media etc.
  
  
• Można wpłacić gotówkę na czyjeś konto. Potrzebujemy do tego imię, nazwisko i numery konta odbiorcy (sześciocyfrowy 'sort code' i ośmiocyfrowy 'account number').
  
  
• Możemy użyć czeków bankowych. Należy wpisać na czeku sumę, oraz imię i nazwisko odbiorcy i wysłać pod żądany adres. Jest to o tyle dobre, że nikt poza wpisanym odbiorcą nie może zrealizować czeku. Ważne jest poprawne wypełnienie czeku, tak, żeby nikt się do niego nie dopisał.
  
  
• Możemy skorzystać z przekazu pocztowego (postal order). W tym przypadku odbiorca nie musi posiadać konta bankowego. Odpowiednie druki pobieramy na poczcie, wypełniamy i po uiszczeniu odpowiedniej opłaty wkładamy do listu i wysyłamy do adresata. Pieniądze można wybrać na poczcie lub w banku (zależnie od zaznaczonej przez nas opcji). Wielkim minusem tego sposobu jest fakt, że gdy list zaginie - zamierzony odbiorca nie otrzymuje pieniędzy.

Walutą obowiązującą na terenie Wielkiej Brytanii jest Funt Brytyjski (£). W polskich kantorach można dostać banknoty wydawane przez Królewski Bank Anglii (Royal Bank of England) i taki wizerunek funta przyjął się na całym świecie. W Szkocji czeka nas niespodzianka. Walutą obowiązującą na terenie Szkocji jest również Funt, aczkolwiek banknoty wydawane są przez 3 niezależne banki:

• The Royal Bank of Scotland
• Bank of Scotland
• Clydesdale Bank

Różnią się one wyglądem od "funta angielskiego", ale różnica na tym się kończy. Wartość nabywcza "funta szkockiego" jest taka sama jak "funta angielskiego" - ten stosunek wynosi 1:1.

Nabywając brytyjską walutę w Polsce nie musimy się obawiać o niemożność użycia jej na terenie Szkocji. "Funt angielski" jest tak samo akceptowany w Szkocji, jak i funt szkocki na terenie Anglii.

Problem może się pojawić w momencie chęci wymiany szkockiej waluty w Polsce. Kantory z reguły nie przyjmują szkockich banknotów, a banki mogą, choć nie zawsze chcą, wymienić je po niższym niż aktualny kursie ze względu na zawyżone koszty operacyjne.

Aby uniknąć tej niepożądanej sytuacji, przed powrotem do kraju należy skontaktować się z bankiem na terenie Szkocji (najlepiej bank, w którym posiadamy konto) i poprosić o wymianę interesującej nas kwoty na banknoty banku angielskiego. Pamiętajmy, aby dać pracownikom banku kilka dni na skompletowanie kwoty, gdyż bank może nie posiadać tychże banknotów w danym momencie.

Dodatek: Szkocja nie jest jedynym krajem Wielkiej Brytanii, który drukuje własne banknoty. Nie należy się dziwić, jeśli robiąc zakupy otrzymamy banknot banku Irlandii Północnej (Republika Irlandii (Irlandia południowa) nie jest częścią Królestwa Brytyjskiego, a ich walutą jest Euro). Ten artykuł jest adekwatny również do waluty irlandzkiej.