Planując wyjazd do Szkocji, czy to w celu turystycznym, czy zarobkowym, powinieneś dobrze się do niego przygotować. Nasz poradnik pomoże Ci w podjęciu decyzji oraz w przygotowaniu do wyjazdu.
Diaspora polska w Szkocji
Liczebność diaspory polskiej w Szkocji wynosi szacunkowo ponad 150 tys. mieszkańców.
Jak wskazują materiały rządowe, wśród 43 tys. emigrantów, pracujących legalnie w Szkocji, 31 tys. pochodzi z Polski. Nieoficjalne liczby wskazują jednak, że liczba Polaków mieszkających i pracujących w Szkocji osiąga poziom prawie trzykrotnie wyższy od wskazanego przez rząd, co stanowi 1,6% populacji szkockiej.
Jak donosi "The Herald", w okolicach Edynburga i Lothian mieszka 35 tys. Polaków, w Glasgow i pobliskich miejscowościach - 20 tys., 10 tys. w Inverness i Highlandach; kolejne 10 tys. w Aberdeen i Grampian; 8 tys. w Perthshire oraz 3 tys. w Fife.
Wybierając zatem region lub miasto, do którego zamierzamy przybyć, warto zapoznać się z kilkoma informacjami, które mogą stać się przydatne w przyszłości.
Wszystko zależy od tego, gdzie zamierzasz podjąć zatrudnienie, a ściślej ujmując, co chcesz robić po przybyciu na Wyspy.
Wybierając Szkocję musisz pamiętać o tym, że jest ona podzielona
administracyjnie na 32 hrabstwa (Aberdeen, Aberdeenshire, Angus,
Argyll i Bute, Clackmannanshire, Dumfries i Galloway, Dundee,
East Ayrshire, East Dumbartonshire, East Lothian, East Renfrewshire,
Edynburgh, Falkirk, Fife, Glasgow, Hebrydy, Highland'y, Inverclyde,
Midlothian, Moray, North Ayrshire, North Lanarkshire, Orkady,
Perth i Kinross, Renfrewshire, Scottish Borders, South Ayrshire,
South Lanarkshire, Stirling, Szetlandy, West Dumbartonshire,
West Lothian). Każde z nich jest inne i skupia się na
innego rodzaju przemyśle.
Wciąż istnieje zapotrzebowanie na opiekunów do domów
opieki, pielęgniarki, lekarzy, farmaceutów, informatyków, nauczycieli, kelnerów, barmanów,
operatorów taśm, kierowców autobusów i samochodów, a także spawaczy i budowlańców, jednym słowem każdy ma szanse na znalezienie pracy w Szkocji.
Opis najważniejszych miejscowości
- Aberdeen - zlokalizowane w północno-wschodniej Szkocji miasto liczy obecnie blisko 200 tys. mieszkańców. Duży ośrodek usługowy dla platform wiertniczych. Dominujące gałęzie przemysłu: stoczniowy, maszynowy, a także chemiczny. Miasto cechują bardzo dobrze rozwinięte porty rybackie. Liczne sieci hoteli, liczne Guest Houses i puby pozwalają także na znalezienie zatrudnienia w branży gastronomicznej i hotelarskiej.
- Angus - zlokalizowane w północno-wschodniej części Szkocji hrabstwo liczy ok.109 tys. mieszkańców. Podobnie do Aberdeen cechą szczególną hrabstwa jest dobrze rozwinięty przemysł ciężki.
- Dundee-miasto zamieszkuje blisko 150 tys. mieszkańców. Bardzo dobrze rozwinięty przemysł maszynowy, stoczniowy, włókienniczy, spożywczy, poligraficzny oraz elektrotechniczny i rolniczy. Dawniej Dundee było bazą wypadową statków na łowiska Atlantyku północnego. Nie brakuje tutaj możliwości podjęcia zatrudnienia w gastronomii, a także domach spokojnej starości.
- Edynburg - stolica i wizytówka Szkocji. Miasto wzniesione na stokach wygasłych wulkanów, zlokalizowane w południowo-wschodniej części Szkocji. Obecnie Edynburg zamieszkuje blisko 450 tys. mieszkańców. Miasto jest ośrodkiem typowo turystycznym, w którym nie brakuje pubów, restauracji, hoteli itp.
Jako miasto uniwersyteckie Edynburgh może poszczycić się znakomitymi uniwersytetami znanymi w całej Europie:
- The University of Edinburgh
- Herriot Watt University
- Napier University
Stolicę cechuje bliskość Morza Północnego, klimat górsko-morski, zapierające dech w piersiach widoki, wiekowe kamienice... To sprawiło, że Edynburg stał się domem dla wielu Polaków. Nie ulega wątpliwości, że jest to jedna z najbardziej zaludnionych przez Polonię aglomeracji miejskich w Szkocji.
Bardzo dobrze rozwinięty jest tutaj przemysł maszynowy, farmaceutyczny, poligraficzny, a także elektroniczny, a liczne centra spedycyjne (często zlokalizowane poza miastem) oraz fabryki stwarzają możliwości znalezienia pracy także poza Edynburgiem.
Falkirk - to przeciętnej wielkości miasto zlokalizowane u podnóża Highlandów. O prace najłatwiej w przemyśle ciężkim oraz gastronomii. Liczbę mieszkańców tego miasta szacuje się na około 32 tys. W Falkirk mieści się siedziba Polskiej Misji Katolickiej.
Glasgow - miasto obecnie zamieszkuje blisko pół miliona ludzi. Jest ośrodkiem typowo przemysłowym. Fabryki mniejsze i większe zlokalizowane są głównie na obrzeżach miasta, a także w licznych okalających Glasgow miejscowościach: Hamilton, Motherwell, East Kilbride, Bellshill.
W okolicach Glasgow powstaje coraz więcej przetwórni ryb, w których można znaleźć zatrudnienie przy taśmie lub jako kierowca. W Hamilton zaś znajduje się jedna z największych fabryk ciast. To tu, w okolicach Glasgow powstają projekty najpotężniejszych pojazdów mechanicznych świata. Swoją główną siedzibę niedaleko w/w miasta umiejscowiła jedna z największych międzynarodowych korporacji na świecie "TEREX" - zajmujący się budową ciężkiego sprzętu budowlanego oraz dźwigów samochodowych. Nie znaczy to jednak, że region North i South Lanarkshire, a także samo Glasgow nie jest nastawione na rozwój turystyki. Znaleźć tutaj można wiele sieci hoteli, pubów, Guest Housów, a co się z tym wiąże - pracę w branży hotelarskiej i gastronomicznej. Glasgow, podobnie do Edynburg, szczyci się kilkoma dobrymi uniwersytetami, na których nie brakuje obecnie studentów z Polski:
- Caledonian University
- University of Glasgow
- University of Strathclyde
Inverness - miasto zlokalizowane w północnej Szkocji (nad Morzem Północnym), zamieszkiwane obecnie przez ok. 52 tys. ludzi. Szacuje się, że w Inverness osiedliło się przeszło 5 tys. Polaków. Miasto jest ukierunkowane głównie na turystykę, toteż o zatrudnienie najłatwiej w gastronomii, hotelarstwie, w usługach i handlu.
Perth - zamieszkuje ponad 42 tys. mieszkańców. To ważny ośrodek handlowy, z którego wypływają statki z towarem w postaci whisky i drewna. Dobrze rozwinięta sieć pubów i hoteli pozwala także na znalezienie zatrudnienia w gastronomii.
Stirling - pierwsza, historyczna stolica Szkocji. 40-tysięczne miasto położone w centralnej części Szkocji, z wieloma ciekawymi obiektami. O pracę najłatwiej w turystyce, gastronomii a także dobrze rozwiniętym przemyśle spożywczym i włókienniczym. Stirling jest także centrum handlowym produktów rolnych.
Dokumenty, które warto zabrać
- Paszport. Jednym z najważniejszych dokumentów, powszechnie akceptowanych, jest paszport. Z uwagi na to, że znajdują się w nim niezbędne informacje ułatwiające ustalenie tożsamości, ten dokument jest preferowany na Wyspach.
- Dowód osobisty. 31 marca 2008 będą obowiązywały nowe, plastikowe dowody osobiste. Używane dotychczas dowody w formie książeczek tracą ważność. Warto zabrać ze sobą zarówno paszport jak i dowód osobisty. Czasami pracodawcy wymagają obu dokumentów.
- Zaświadczenie o niekaralności. Dokument ten w wersji angielskiej przyda się, jeżeli chcesz podjąć pracę w : domach opieki, szpitalach, jednostkach policji itp.
- Formularz medyczny z Polski E 111 lub Europejska Ubezpieczeniowa Karta Zdrowia. Dokument ten uprawnia do korzystania z niezbędnych świadczeń zdrowotnych w innym państwie członkowskim UE. Szczegóły:
www.nfz.gov.pl
Linie lotnicze
Można je posegregować na:
- obsługujące bezpośrednio połączenia Polska-Szkocja
- wymagające od pasażerów przesiadek na podlondyńskich lotniskach
Obecnie połączenia ze Szkocją obsługują:
Wizz Air - dostawca usług transportowych z siedzibą firmy na Węgrzech. W chwili obecnej przewoźnik ten obsługuje następujące trasy:
Gdańsk - Glasgow Prestwick - Gdańsk
Warszawa - Glasgow Prestwick - Warszawa
Katowice - Glasgow Prestwick - Katowice (od 3 września 2007)
Lot trwa 2.5 h, a lotnisko, na którym lądują samoloty - Glasgow Prestwick- oddalone jest od Glasgow City o 33 mile, a od Edynburga o 84 mile. Bezpośrednie połączenie terminalu ze stacją kolejową ułatwia dostanie się do Glasgow City. Poza koleją można także skorzystać z usług linii autokarowych, a znajdujący się na lotnisku kantor wymiany walut z całą pewnością pozwoli na wymianę polskich złotówek na szkockie funty i odwrotnie.
Zakupu biletu najłatwiej dokonać odwiedzając stronę internetową przewoźnika (również w polskiej wersji językowej): www.wizzair.com
Centralwings - polskie linie lotnicze, które pierwsze loty z Polski do Szkocji odbyły wiosną 2006 roku. Samoloty tegoż przewoźnika obsługują trasy:
Edynburg - Gdańsk - Edynburg
Edynburg - Warszawa - Edynburg
Edynburg - Katowice - Edynburg
Lot trwa nie dłużej niż 3 godziny zegarowe, a zakupu biletu najłatwiej dokonać odwiedzając stronę internetową przewoźnika: www.centralwings.com
Ryanair - irlandzki przewoźnik, połączenia związane są z przesiadkami na podlondyńskich lotniskach. Kursują z wielu i do wielu miast w Europie. W przypadku lotu z Polski do Szkocji bezpośrednie połączenia dostępne są na trasach:
Wrocław - Glasgow Prestwick - Wrocław
Kraków - Glasgow Prestwick - Kraków
Z wielu polskich lotnisk linie Ryanair latają na podlondyńskie lotniska, z których nie trudno dostać się do Szkocji.
Dopuszczalna przez tego przewoźnika waga bagażu głównego to 15 kg na osobę.
Zakupu biletu można dokonać odwiedzając stronę internetową: www.ryanair.com
easyJet - mimo tego, że samoloty tych linii nie latają bezpośrednio do kraju nad Wisłą, to jednak stwarzają możliwości pozwalające na odbycie lotu łączonego (z przesiadką). Regularne loty z Krakowa do Edynburga zostaną uruchomione 29 października 2007 roku (przeloty na tej trasie będą odbywały się 4 razy w tygodniu).
Początki działalności tych linii lotniczych sięgają 1995 roku. Samoloty easyJet odlatują zarówno z Edynburga jak i Glasgow.
Jak w pozostałych przypadkach, zakupu biletu lotniczego można dokonać odwiedzając stronę internetową: www.easyjet.com
KLM (holenderskie linie lotnicze) www.klm.com
British Airways (brytyjskie linie lotnicze) www.ba.com
|
Wykaz lotnisk w Polsce:
|
|
Wykaz lotnisk w Szkocji:
|
Bydgoszcz
Gdańsk
Katowice
Kraków
Łódź
Poznań
Rzeszów
Szczecin
Warszawa
Wrocław
|
|
Aberdeen
Edynburg
Glasgow
Glasgow Prestwick
Inverness
|
Autokar
Wybierając podróż autokarem należy mieć na uwadze, że pokonanie trasy z Polski do Szkocji zamknie się w granicach 35h. Komfortowe warunki, które obecnie oferują linie autokarowe pozwalają na zniesienie niedogodności związanych z długą podróżą. Kierowcy autokarów zmieniają się, co 4 godziny, robiąc jednocześnie przystanek. Bogate oferty firm transportowych nadal posiadają wielu klientów. Ceny są konkurencyjne, a w okresie świąt niższe od podniebnych przewoźników.
Bilety są najczęściej do nabycia w biurach podróży, a także w Internecie, ale tutaj koniecznością staje się posiadanie karty płatniczej (debetowej lub kredytowej).
Większość autokarów dociera na Wyspy poprzez tunel, który zapewnia najszybszą przeprawę przez Kanał La Manche - trwającą zaledwie 45 minut. Bywa jednak, że przeprawa promem odbywa się z miejscowości Calais do Dover.
Samochód
Decydując się na jazdę własnym środkiem lokomocji (samochodem) należy mieć na uwadze, że do pokonania jest spory dystans. By jednak ułatwić sobie i najbliższym podróż, warto pokusić się o odwiedzenie kilku stron internetowych w celu zaczerpnięcia przydatnych informacji . www.michelin.com to najlepsza internetowa bazy map w całej Europie, przy pomocy której ustalić możemy najkrótszą trasę, obliczyć ilość potrzebnego paliwa i czas podróży, a także wszelkie dodatkowe koszty, które możemy ponieść: opłaty za autostrady, mosty, tunele itp. Cena benzyny wynosi około 1 funta za litr.
Nim jednak ostatecznie zdecydujemy się na wydruk mapy, warto zastanowić się, jakiego środka transportu użyjemy, by dostać się na teren Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii.
Channel Tunel
Channel Tunel to najszybsza metoda przedostania się na drugi brzeg La Manche. Podróż pociągiem trwa zaledwie 40 - 45 minut w jedną stronę. Auta w Calais wjeżdżają do wagonów pociągu, którym przeprawiane są na drugi brzeg. Obowiązkiem kierowcy po wjeździe do tunelu jest:
- zgaszenie silnika pojazdu
- zaciągnięcie ręcznego hamulca
- załączenie pierwszego biegu w aucie.
Zaraz po wyjeździe z tunelu należy przestawić czas o 1 godzinę do tyłu. Samochody wyjeżdżają z tunelu po stronie brytyjskiej w miejscowości Folkestone, a kontrola graniczna ma miejsce po stronie francuskiej.
Prom
Mimo atrakcyjności, przeprawy tunelem, przeprawy promowe nadal cieszą się dużym zainteresowaniem. Promy kursują na trasie:
Amsterdam - Newcastle
Amsterdam - Rosyth
Czas przeprawy wynosi 17h, podczas której można odpocząć w kajutach, wziąć prysznic, posilić się.
Promy kursują także na trasach:
Co zrobić ze swoim zwierzakiem?
Brytyjska prasa wspomniała kiedyś o setkach porzuconych w Polsce psów. Polscy właściciele skuszeni perspektywą brytyjskich zarobków mieli podobno oddawać psy i koty do schronisk, gdyż ich dotychczasowi czworonożni domownicy zaczęli im przeszkadzać w realizacji planów.
Pewnie nikt poza autorami podobnych artykułów nie zna skali zjawiska i rzeczywiście nie chodzi o to by podawać konkretne liczby. Problem istnieje, bo wielu rodaków decydujących się na przeniesienie swego życia do Wielkiej Brytanii staje przed dylematem, co zrobić z ukochanym zwierzakiem.
Prawdą jest, że brytyjskie i irlandzkie przepisy dotyczące wwozu zwierząt należy do najbardziej restrykcyjnych w Europie. Nie będziemy mieli większych kłopotów chcąc zamieszkać z naszym pupilem w Niemczech czy Hiszpanii, ale przeprowadzka na Wyspy jest o wiele trudniejsza, co nie oznacza, że jest niemożliwa.
Niektórzy wpadają na szalone pomysły przemytu psa czy kota w bagażniku samochodu. Szanse na wpadkę są bardzo duże a konsekwencje bardzo przykre.
Aby zamieszkać w UK ze swym pupilem wystarczy ściśle trzymać się brytyjskich procedur. Nasze przygotowania musimy rozpocząć jeszcze w Polsce na wiele miesięcy przed wyjazdem do UK.
Od czego zacząć?
Należy podkreślić, że najważniejsze jest zachowanie właściwej kolejności wszystkich opisanych poniżej działań.
Udajemy się zatem do weterynarza, który ma uprawnienia do wydawania paszportów dla psów (listę lekarzy znajdziemy na stronie Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej - www.vetpol.org.pl). Podczas pierwszej wizyty nasz zwierzak musi być oznakowany tzw., mikroczipem, który jest umieszczany pod skórą, najczęściej w okolicy szyi. Następnie należy go zaszczepić przeciw wściekliźnie szczepionką urzędowo dopuszczoną do stosowania (w UK uznawane są szczepionki Canigen, Nobivac Rabies, Quantum Rabies i Rabisin).
Najczęściej mamy do czynienia z sytuacją, gdy czipujemy zwierzaka, który jakiś czas temu był zaszczepiony.
Niestety, jeśli był zaszczepiony przeciw wściekliźnie przed datą implantacji mikroczipa, to w dniu jego implantacji musi być ponownie zaszczepiony przeciw wściekliźnie. Teraz już pozostaje tylko zakup i wypełnienie paszportu. Należy zachować ostrożność, ponieważ w Polsce zaczęto podrabiać paszporty dla zwierząt. Podróbka nie posiada na wewnętrznej stronie okładki loga KIL-W a numer paszportu poprzedzony literami PL jest dziewięciocyfrowy - powinien być siedmiocyfrowy. Podróż z nieważnym paszportem może zakończyć się już na najbliższej granicy. Zwracajmy uwagę na staranność wypełnienia wszystkich rubryk w paszporcie.
Wróćmy jeszcze do Polski. Po okresie ok. 2-3 tygodni od naszej pierwszej wizyty w lecznicy należy od zwierzaka pobrać krew celem zbadania poziomu przeciwciał. Brytyjskie władze, czyli Department for Environment, Food & Rural Affairs, w skrócie DEFRA, uznają wyniki badań z Polski jedynie, jeśli zostały przeprowadzone w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym w Puławach i właśnie tam próbka krwi naszego pupila musi zostać przetransportowana na badanie. Na stronie
www.defra.gov.uk sprawdzić można wartości pozytywnego testu i wiele innych szczegółowych informacji. Rzadko zdarza się, by regularnie szczepione zwierzę nie osiągnęło wymaganego rezultatu. Z pozytywnym wynikiem badania czekamy pół roku. Dopiero po upływie tego czasu zwierze może przekroczyć brytyjską granicę.
Jeszcze kilka lat temu każdego czworonoga czekała półroczna kwarantanna na Wyspach, co wiązało się z olbrzymim wydatkiem dla każdego właściciela i ogromnym stresem dla zwierzaka. Teraz, sytuacja jest lepsza, bo obowiązek ten zniesiono. Pamiętać należy jedynie, że w ciągu 6 miesięcy poprzedzających przyjazd do Wielkiej Brytanii zwierzak nie może przebywać poza krajami Unii Europejskiej.
Ostatnim etapem procedury jest poddanie zwierzaka kuracji przeciw tasiemczycy preparatami zawierającymi praziquantel oraz kuracji przeciw kleszczom (obroże przeciwkleszczowe nie są uznawane) na 24 do 48 godzin przed wjazdem do Wielkiej Brytanii. Wszystko to musi być oczywiście potwierdzone właściwą adnotacją w paszporcie.
Oba certyfikaty muszą potwierdzać, że w momencie przekroczenia granicy upłynęło 24 godziny od podania specyfików, ale nie więcej niż 48. Należy więc dobrze zaprogramować swoją podróż.
Kolejna sprawa to wybór trasy i środka lokomocji. Do Wielkiej Brytanii nie można wjechać z czworonogiem dowolną drogą. Istnieją określone trasy i upoważnieni przewoźnicy. Tanie linie nie zabierają zwierzaków na pokład. Jedynie British Airways i PLL LOT czynią to, jednak jest to koszt ok. 1 tysiąca euro. Możemy również wybrać Eurotunel lub prom. Nie każdy prom zabierze zwierzaka na pokład. Dla Polaków mieszkających w Szkocji i północnej Anglii, istotne mogą być dwa połączenia, które akceptuje DEFRA. Pierwsze oferuje DFDS Seaways z Holandii, z miejscowości Ijmuiden, leżącej niedaleko Amsterdamu do North Shields (port przy Newcastle upon Tyne). Drugie zaś oferuje Superfast Ferries z Zeebrugge w Belgii do Rosyth, koło Edynburga. Nasz pupil na czas przeprawy promowej trafia do specjalnej klatki lub też spędza podróż w naszym samochodzie.
W czasie kontroli na granicy oprócz paszportu powinniśmy mieć ze sobą oryginał świadectwa szczepienia i oryginał wyniku badania krwi.
Minęło wiele czasu, wydaliśmy sporo pieniędzy, ale wreszcie nasz pupil jest z nami. Najważniejsze, że teraz będzie już mógł swobodnie podróżować. Jeśli jest systematycznie szczepiony i nie zostanie przekroczony termin kolejnego wymaganego szczepienia przeciw wściekliźnie, przy kolejnych podróżach do Wielkiej Brytanii nie jest konieczne ponowne badanie krwi.
Teraz możemy już czuć się jak u siebie. Pozostaje zaznajomić się z kilkoma przepisami obowiązującymi na miejscu, które nie odbiegają od tych znanych w kraju. Po pierwsze zdrowie i życie pupila można ubezpieczyć. Po drugie, należy po nim sprzątać na spacerze (w przeciwnym razie narażamy się na karę, w wysokości ok. 100 funtów) a po trzecie, trzeba przygotować się na naprawdę duży wydatek udając się do lecznicy. Dlatego niezwykle istotne jest znalezienie dobrego i zaufanego weterynarza.
Limity na przewóz towarów z Polski
Wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, zniesione zostały granice celne. Oznacza to zniesienie limitów ilości zakupionych i przewożonych wewnątrz Unii towarów ? pod warunkiem, że są one przeznaczone na użytek własny, jak i na prezenty.
Warto więc znać dokładne ilości produktów, jakie można bezpiecznie, bez opłat i bez podejrzeń o cele handlowe, przewieźć z Polski do Wielkiej Brytanii. W przypadku tytoniu i alkoholu, przedstawia się to następująco:
| Nazwa towaru |
Ilość |
| Papierosy |
200 szt. |
| Cygara |
200 szt. |
| Cygaretki |
400 szt. |
| Tytoń |
3 kg |
| Spirytus |
10 litrów |
| Wyroby alkoholowe pośrednie (np. likiery) |
20 litrów |
| Wino |
90 litrów |
| Piwo |
110 litrów |
Przewóz większych niż opisane powyżej ilości towarów może wskazywać na cele komercyjne. Wówczas urzędnik celny ma prawo skonfiskować zarówno towar, jak i pojazd, którym towar był przewożony.
Wielka Brytania jest jednym z krajów, które wynegocjowały okres przejściowy na limit 200 sztuk papierosów przewożonych z Polski bez opłat. Powyżej tej ilości zapłacimy cło.
To samo ograniczenie dotyczy papierosów przywożonych z Bułgarii, Węgier, Litwy, Łotwy, Estonii, Rumunii i Słowacji. Przepis ma być zniesiony, kiedy poszczególne kraje wprowadzą minimalne unijne stawki celne na te towary. Z pozostałych krajów członkowskich można swobodnie przewieźć do Zjednoczonego Królestwa 3 200 sztuk papierosów.
|
|